پرامپت‌نویسی (Prompt Engineering) مهارتی است که تفاوت بین یک پاسخ عمومی و یک خروجی دقیقاً مناسب نیاز شما را می‌سازد. در این مقاله اصول پرامپت‌نویسی فارسی را با مثال‌های واقعی توضیح می‌دهیم.

پرامپت چیست؟

پرامپت هر چیزی است که به مدل می‌دهید — سوال، دستور، متن برای ویرایش، کد برای اشکال‌زدایی. مدل فقط بر اساس پرامپت شما پاسخ می‌دهد؛ هر چیزی که نگفتید، مدل باید حدس بزند.

ساختار پرامپت مؤثر

  1. نقش (Role): «تو یک [متخصص/معلم/ویراستار] هستی»
  2. زمینه (Context): «من [کی هستم] و [چه وضعیتی دارم]»
  3. هدف (Task): «می‌خواهم [چه چیزی] انجام شود»
  4. فرمت (Format): «به صورت [لیست/جدول/پاراگراف] با [حداکثر X کلمه]»
  5. محدودیت (Constraint): «بدون [X]، با تمرکز بر [Y]»

قبل و بعد — مثال واقعی

پرامپت ضعیف

یه متن درباره هوش مصنوعی بنویس

پرامپت قوی

تو یک نویسنده محتوای تخصصی هستی. مخاطب: مدیران SME ایرانی که با هوش مصنوعی آشنایی ندارند.
بنویس: یک مقاله ۴۰۰ کلمه‌ای درباره مزایای استفاده از AI در کسب‌وکارهای کوچک.
فرمت: مقدمه (۵۰ کلمه) + ۳ مزیت با مثال ایرانی + نتیجه‌گیری با CTA.
لحن: حرفه‌ای اما ساده. بدون اصطلاح فنی بدون توضیح.

تکنیک‌های پیشرفته

Chain of Thought — فکر کردن مرحله‌ای

قبل از پاسخ، مرحله‌به‌مرحله فکر کن و استدلالت را بنویس.

Few-Shot — مثال دادن

مثال ورودی: «محصول: کتاب آشپزی» → خروجی: «با این کتاب هر شب یک شام متفاوت داشته باشید»
حالا برای محصول «کوله‌پشتی کوهنوردی» همین کار را کن.

Role Reversal — سوال برگشتی

قبل از اینکه شروع کنی، سوال‌هایی که برای انجام بهتر این کار نیاز داری بپرس.

اشتباهات رایج

  • پرامپت مبهم: «یه چیز خوب بنویس» — چه چیزی؟ برای کی؟
  • چند کار در یک پرامپت: هر کار را جداگانه بخواهید
  • فراموش کردن فرمت: مدل ساختار پیش‌فرض انتخاب می‌کند

تمرین روزانه

هر روز یک پرامپت بنویسید، اجرا کنید، نتیجه را بسنجید و اصلاح کنید. در GPTFarsi می‌توانید پرامپت‌های مختلف را روی مدل‌های متفاوت تست کنید. برای پرامپت‌های آماده، مقاله ۵۰ پرامپت آماده را ببینید.

پرامپت خود را تست کنید: GPTFarsi — چند مدل برای مقایسه نتیجه.